Bilgi Bankası / Teşvik Rehberi
“Bürokrasiyi Biz Yönetelim, Yatırımınız Kendini Ödesin.“
Enerji verimliliği projeleri, doğru yönetildiğinde maliyet değil, kazanç kapısıdır. Türkiye’de enerji verimliliği yatırımları; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve KOSGEB tarafından ciddi hibelerle desteklenmektedir. Ancak bu desteklerden faydalanmak için teknik ve idari süreçlerin kusursuz yönetilmesi gerekir. İşte sanayicimiz için hazırladığımız güncel rehber ve yasal yol haritası.
- VAP (Verimlilik Artırıcı Projeler) – %30 Nakit Hibe
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yürütülen ve sanayicinin en çok tercih ettiği destek programıdır. Mevcut sistemlerinizde yapacağınız verimlilik yatırımlarının faturasını devletle paylaşıyoruz.
- Destek Oranı: Proje bedelinin %30’u hibe (geri ödemesiz) olarak karşılanır.
- Üst Limit: 2025 yılı itibarıyla güncellenen destek üst limitleri sayesinde, milyonlarca liralık yatırımlarınız kapsam altına alınmaktadır.
- Kimler Başvurabilir: Yıllık enerji tüketimi 500 TEP (Ton Eşdeğeri Petrol) ve üzeri olan endüstriyel işletmeler.
- Kapsam: Verimli motor değişimi, atık ısı geri kazanımı, yalıtım, aydınlatma otomasyonu ve daha fazlası.
- Bizim Rolümüz: Proje dosyasının hazırlanmasından, Bakanlık onayına ve hibe ödemesinin hesabınıza yatmasına kadar tüm süreci yönetiyoruz.
- 5. Bölge Teşvikleri (Yatırım Teşvik Belgesi)
İşletmeniz Türkiye’nin en gelişmiş bölgesi olan 1. Bölge’de (örneğin İstanbul, Bursa, Kocaeli) olsa bile, yapacağınız enerji verimliliği yatırımları 5. Bölge teşviklerinden faydalanır. Bu, nakit hibeden çok daha büyük vergi avantajları sağlar.
- Şartlar: Projenin yatırım geri dönüş süresinin (ROI) 5 yılın altında olması ve en az %15 enerji tasarrufu sağlaması.
- Avantajlar:
- KDV İstisnası: Makine ve teçhizat alımlarında KDV ödemezsiniz.
- Vergi İndirimi: Yatırım tutarının %30-40’ına varan kısmı, ödemeniz gereken Kurumlar Vergisi’nden düşülür.
- Gümrük Vergisi Muafiyeti: İthal ekipmanlarda gümrük vergisi ödenmez.
- Faiz Desteği: Yatırım kredisinde faiz/kâr payı desteği sağlanır.
- Enerji Karbon Azaltım (EKA) Destek Programı
Başvuru sahiplerinin, Bakanlığın belirlediği kriterler çerçevesinde mevcut duruma göre enerji yoğunluğu, karbon yoğunluğu veya spesifik enerji tüketimi kriterlerinden birini azaltmaları durumunda kriterlerde belirlenen yıla ait enerji giderinin desteklenmesini kapsayan programdır.
Mevcut duruma göre enerji yoğunluğu, karbon yoğunluğu veya spesifik enerji tüketimi azaltmaya yönelik olarak başvuru dosyasında, bir proje yer alabileceği gibi birden fazla projede yer alabilir.
- Ödül: İşletmenin anlaşma yapıldığı yıla ait enerji giderinin %30’una kadar olan kısmı devlet tarafından hibe olarak ödenir.
İşletmeniz İçin Hangi Yükümlülükler Var?
5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’na göre işletmelerin yıllık enerji tüketimlerine (TEP) göre sorumlulukları değişmektedir.
| Yıllık Enerji Tüketimi (TEP) | Enerji Yöneticisi | Enerji Etüdü (4 Yılda Bir) | ISO 50001 Belgesi |
| 1.000 TEP – 50.000 TEP Arası | Zorunlu (Çalışan veya Danışman) | Zorunlu | Zorunlu |
| 50.000 TEP ve Üzeri | Zorunlu (Enerji Yönetim Birimi) | Zorunlu | Zorunlu |
| Ticari Binalar (>20.000 m² veya >500 TEP) | Zorunlu | Zorunlu | – |
| Kamu Binaları (>10.000 m² veya >250 TEP) | Zorunlu | Zorunlu | Zorunlu (Hedefli) |
- TEP (Ton Eşdeğeri Petrol): Tüm enerji kaynaklarının (elektrik, doğalgaz, kömür) ortak bir birime çevrilmiş halidir. 1 TEP yaklaşık 11.630 kWh elektriğe veya 1.200 m³ doğalgaza eşdeğerdir.
- ISO 50001: Bir kağıt parçası değil, enerjiyi yönetme disiplinidir. Tüketimi izlemenizi, ölçmenizi ve sürekli iyileştirmenizi sağlayan yönetim standardıdır. VAP başvurularında ön şarttır.
- ROI (Return on Investment): Yatırımın Geri Dönüş Süresi. Enerji verimliliği projesinin maliyetinin, sağlanan tasarrufla kaç ayda/yılda kendini ödeyeceğini gösterir.
DDX (Dijital Dönüşüm Olgunluk Analizi): TÜBİTAK tarafından geliştirilen, işletmenin dijitalleşme seviyesini ölçen modeldir. Enerji verimliliğinde veriye dayalı yönetim için kritik bir ilk adımdır.